Dünya genelinde 20-79 yaş aralığında yaklaşık 589 milyon kişi diyabetle yaşamını sürdürüyor. Tip 2 diyabet tedavisinde artık sadece kan şekeri değerlerine odaklanılmıyor; kilo, kalp ve böbrek sağlığı gibi faktörler de tedavi planlamasında dikkate alınıyor.
Diyabette Kapsamlı Değerlendirme Gerekliliği
İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Enver Şükrü Göncüoğlu, tip 2 diyabet tedavisinde kişiye özgü planlama yapılmasının önemine vurgu yaptı. Kan şekeri yüksekliğinin kalp-damar hastalıkları, böbrek yetmezliği, sinir hasarı ve görme kaybı gibi komplikasyon risklerini artırdığını belirten Göncüoğlu, tedavide sadece kan şekeri değil, hastanın kilosu, eşlik eden hastalıkları ve genel sağlık durumu gibi unsurların da değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
GLP-1 Reseptör Agonistlerinin Rolü
Göncüoğlu, GLP-1 reseptör agonistleri olarak adlandırılan ilaç grubunun, vücutta yemek sonrası bağırsaklardan salgılanan ve kan şekeri düzenlenmesine katkı sağlayan GLP-1 hormonunun etkilerini taklit ettiğini açıkladı. Bu ilaçların insülin salgısını artırırken, kan şekerini yükselten glukagon hormonunun salınımını azaltabildiğini, ayrıca mide boşalmasını yavaşlatarak iştah üzerinde etkili olabileceğini söyledi. Bazı GLP-1 temelli ilaçların kilo kaybını destekleyebileceğini belirten Göncüoğlu, bu ilaçların her hasta için uygun olmadığını ve tedavi kararının kapsamlı değerlendirmeyle alınması gerektiğini vurguladı.
Kalp ve Böbrek Sağlığı Tedavi Seçiminde Önemli
Tip 2 diyabetin kalp-damar hastalıkları ve kronik böbrek hastalığı riskini artıran bir faktör olduğunu hatırlatan Göncüoğlu, tedavi planlanırken hastanın daha önce kalp krizi geçirip geçirmediği, damar hastalığı durumu ve böbrek fonksiyonlarının göz önünde bulundurulması gerektiğini söyledi. Bazı GLP-1 reseptör agonistlerinin belirli hasta gruplarında kalp-damar olaylarını azaltmaya yardımcı olduğuna dikkat çekti. Ancak bu etkilerin tüm ilaçlar ve hastalar için geçerli olmadığını, tedavi seçiminde ilacın kanıtlanmış etkileri ve hastanın sağlık durumu gibi unsurların birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Yan Etkiler ve Tedavi Takibi
GLP-1 temelli ilaçların bulantı, kusma, ishal, kabızlık ve karın bölgesinde rahatsızlık gibi sindirim sistemi yan etkileri olabileceğini ifade eden Göncüoğlu, bu tür etkilerin bazı hastalarda tedavinin sürdürülmesini zorlaştırabileceğini söyledi. Tedaviye başlama, doz ayarlama veya ilacı bırakma kararlarının mutlaka hekim kontrolünde alınması gerektiğini vurguladı. Ayrıca diyabet yönetiminde dengeli beslenme, düzenli egzersiz, uyku düzeni ve düzenli kontrollerin önemini de hatırlattı.
