Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oğuz Uzun, Dünya Zatürre Günü kapsamında yaptığı açıklamada, zatürrenin basit bir akciğer enfeksiyonu olmadığını vurguladı. Uzun, 2023 yılında Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre yaklaşık 2,7 milyon kişinin alt solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle yaşamını yitirdiğini kaydetti.
Zatürrenin Risk Grupları ve Belirtileri
Prof. Dr. Uzun, zatürrenin her yaşta görülebileceğini ancak özellikle 65 yaş üzerindeki bireyler, küçük çocuklar, kronik kalp ve akciğer hastaları, diyabet, böbrek yetmezliği gibi kronik rahatsızlıkları bulunanlar ile bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerin daha yüksek risk taşıdığını ifade etti. Hafif zatürre vakalarında ölüm riskinin yüzde 1'in altında olduğunu, hastaneye yatırılanlarda bu oranın yüzde 5-15'e, yoğun bakım gerektiren ağır vakalarda ise yüzde 20-50'ye kadar çıkabildiğini belirtti.
Zatürrenin yaygın belirtileri arasında ateş, titreme, öksürük, balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve halsizlik bulunduğunu aktaran Uzun, ileri yaştaki hastalarda hastalığın sadece halsizlik, iştahsızlık, bilinç bulanıklığı veya genel durum bozukluğu şeklinde de ortaya çıkabileceğini söyledi.
Mevsimsel Artış ve Korunma Yöntemleri
Zatürrenin yıl boyunca görülebileceğini ancak sonbahar ve kış aylarında sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Uzun, bu dönemde insanların kapalı ve kalabalık ortamlarda daha fazla vakit geçirmesi ile grip ve RSV gibi solunum yolu virüslerinin yaygınlaşmasının hastalık riskini artırdığını dile getirdi. Viral enfeksiyonların doğrudan zatürreye yol açabileceği gibi, bakteriyel zatürre gelişimini de kolaylaştırdığına dikkat çekti.
Zatürre tanısının hastanın şikayetleri, muayene ve gerektiğinde akciğer grafisiyle konulduğunu belirten Uzun, tedavinin hastalığa neden olan mikroorganizma ve hastalığın şiddetine göre değiştiğini söyledi. Bakteriyel zatürrelerde antibiyotiklerin kullanıldığını, virüs kaynaklı zatürrelerde ise antibiyotiklerin etkili olmadığını ifade etti. Hafif vakaların evde, ağır vakaların ise hastanede tedavi edildiğini aktardı.
Korunmada pnömokok ve grip aşılarının önemine vurgu yapan Uzun, sigaranın bırakılması, el hijyenine dikkat edilmesi ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulmasının da önemli olduğunu söyledi. Ayrıca, belirgin nefes darlığı, dudaklarda morarma, bilinç bulanıklığı veya şiddetli göğüs ağrısı gibi durumlarda acilen tıbbi yardım alınması gerektiğini belirtti. Uzayan öksürük, ateş ve özellikle nefes darlığının basit bir üşütme olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.
