Nöroloji Uzmanı Uzm. Dr. Birsen Beyazıt, dünya çapında her üç saniyede bir yeni demans vakasının ortaya çıktığını açıkladı. 2040 yılına kadar demansın, küresel anlamda üçüncü en yaygın ölüm sebebi olması bekleniyor.
Demans ve Alzheimer Hastalığının Yaygınlığı
Beyazıt, Alzheimer hastalığının beyin hücrelerinin zaman içinde hasar görmesiyle gelişen, kronik ve ilerleyici bir rahatsızlık olduğunu ifade etti. Bu hastalık, bireylerin konuşma, karar verme ve günlük yaşam aktivitelerini bağımsız olarak gerçekleştirme yeteneklerini kaybetmesine yol açıyor. Tüm demans türleri arasında Alzheimer, vakaların yaklaşık yüzde 60-70'ini oluşturuyor. Dünya genelinde 55-57 milyon kişinin demansla yaşadığı belirtiliyor.
Türkiye'deki Durum ve Risk Faktörleri
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2022 Türkiye Sağlık Araştırması Raporu'na göre, ülkemizde 65 yaş üstü bireylerde Alzheimer hastalığı görülme oranı yüzde 5,5 olarak kaydedildi. Ayrıca TÜİK verileri, 2024 yılında Alzheimer kaynaklı ölümlerin yaşlı nüfus içindeki oranının yüzde 3 olduğunu gösteriyor. Beyazıt, demans hastalığına ilişkin bilgi eksikliği, yanlış inanışlar, damgalama ve ayrımcılığın dünya genelinde sürdüğünü vurguladı. Ayrıca, toplumun yaklaşık yüzde 80'inin demans geliştirme konusunda endişe taşıdığını ve her dört kişiden birinin demansı önlemeye yönelik değiştirilebilir risk faktörlerini bildiğini belirtti.
Demans riskini artıran faktörler arasında yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, obezite, tip 2 diyabet, tütün ve alkol kullanımı, hareketsiz yaşam, zihinsel pasiflik, düşük eğitim seviyesi, depresyon, kafa travmaları ve uyku bozuklukları yer alıyor.
Ayrımcılık ve Tanıya Erişim Sorunları
Beyazıt, demansla yaşayanların yüzde 88'inin ayrımcılığa maruz kaldığını ifade etti. Ayrıca, hastalar ve bakım verenlerin yüzde 46'sı, tanı korkusu ve damgalanmanın tanıya ulaşmada engel oluşturduğunu dile getirdi.
