Prof. Dr. İlker Taşçı, Dünya Alzheimer Ayı kapsamında yaptığı açıklamada, yaş ilerledikçe isimleri, randevuları veya eşyaların yerini unutmanın zaman zaman görülebileceğini ifade etti. Ancak unutkanlığın artması, günlük işlerin yapılmasını zorlaştırması ve kişinin bağımsızlığını etkilemesi durumunda detaylı değerlendirme gerektiğini vurguladı.
Unutkanlığın Alzheimer Dışındaki Nedenleri
Taşçı, her unutkanlığın Alzheimer hastalığı anlamına gelmediğini belirterek, yaşlanmayla ortaya çıkan bazı hafıza değişikliklerinin günlük yaşamı ciddi şekilde etkilemeyebileceğini söyledi. Kişinin daha önce kolaylıkla yaptığı işleri yapmakta zorlanması, aynı soruları sık sık sorması, bilinen yerlerde yönünü kaybetmesi veya davranışlarında belirgin değişiklikler görülmesi durumlarının yaşlanmanın doğal sonucu olarak kabul edilmemesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, unutkanlığın uyku bozuklukları, depresyon, vitamin eksiklikleri, tiroit hastalıkları, enfeksiyonlar, kronik rahatsızlıklar ve kullanılan ilaçlar gibi farklı sağlık sorunlarından kaynaklanabileceğini aktardı.
Bilişsel Sorunların Kapsamlı Değerlendirilmesi
Unutkanlık şikayeti olan yaşlı bireylerde tek bir hastalığa odaklanmanın doğru olmadığını belirten Taşçı, unutkanlığın başlangıç zamanı, ilerleyip ilerlemediği ve günlük yaşam üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Kişinin kullandığı ilaçlar, mevcut hastalıkları, beslenme durumu, uyku düzeni ve ruhsal durumunun da detaylı şekilde incelenmesi gerektiğini vurguladı. Alzheimer hastalığında ise yakın zamanda yaşanan olayların unutulması, aynı soruların tekrarlanması, para yönetimi, yemek hazırlama ve ilaç takibi gibi günlük işlerde zorlanma, zamanı veya yeri karıştırma, konuşmada kelime bulmakta güçlük ve kişilik ile davranış değişikliklerinin dikkat edilmesi gereken belirtiler olduğunu ifade etti.
Erken Değerlendirmenin Önemi
Taşçı, Alzheimer hastalığında erken tanının, kişinin ihtiyaçlarının belirlenmesi, eşlik eden sağlık sorunlarının kontrol altına alınması ve bakım planının oluşturulması açısından kritik olduğunu belirtti. Ailelerin unutkanlığı yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görüp sağlık kuruluşuna başvurmayı erteleyebildiğini ancak erken değerlendirme ile tedavi edilebilir nedenlerin tespit edilip gerekli desteklerin zamanında planlanabildiğini söyledi. Ayrıca, kronik hastalıkların düzenli takibi, dengeli beslenme, yeterli uyku, fiziksel aktivite ve sosyal yaşamın sürdürülmesinin bilişsel sağlığın korunmasında önemli olduğunu ekledi. Hipertansiyon, diyabet ve kalp-damar hastalıklarının kontrolü ile kişinin sağlık durumuna uygun fiziksel aktivite yapması, düzenli uyuması ve yeterli beslenmesinin sağlıklı yaşlanmaya katkı sağladığını ifade etti. Yaşlı bireyin sağlık durumunun düzenli olarak izlenmesinin, hastalıkların erken teşhisi yanında bağımsızlık ve yaşam kalitesinin korunmasına da destek olduğunu sözlerine ekledi.
