Erzurum Remzi Sakaoğlu Bilim ve Sanat Merkezi öğrencileri İrfan Sefiloğlu ve İrem Alparslan, uzun süre yatağa bağlı hastalarda görülen bası yaralarının iyileştirilmesine yönelik bir biyoteknolojik hidrojel geliştirdi. Proje, tarantula örümceğinin zehrindeki biyoaktif bileşenlerin doku yenilenmesi üzerindeki etkilerinin araştırılmasıyla ortaya çıktı.
Projenin gelişimi ve laboratuvar çalışmaları
Danışman öğretmen Mustafa Akay'ın rehberliğinde yürütülen çalışmada, öğrenciler özellikle Küba tarantulası (Tarantula cubensis) türünün zehrinden yararlandı. Türkiye'de örümcek zehri sağımı için bir merkez bulunmadığından, temin edilen çözeltideki zehir çeşitli işlemlerden geçirilerek ham örümcek zehri elde edildi. Atatürk Üniversitesi Doğu Anadolu Yüksek Teknoloji Araştırma Merkezi'nde (DAYTAM) gerçekleştirilen deneylerde, farklı dozlarda uygulanan bileşenlerin hücresel doku yenilenmesi üzerindeki etkileri incelendi. Doç. Dr. Nihal Şimşek Özek ve Doç. Dr. Ferhunde Aysin akademik destek sağladı.
Başarılar ve gelecek hedefleri
Yaklaşık beş ay süren hücre deneyleri sonucunda geliştirilen hidrojel, yara iyileştirmede olumlu sonuçlar verdi. Proje, TÜBİTAK yarışmasında bölge birinciliği ardından Türkiye ikinciliği elde etti. Öğrenciler, Uluslararası Regeneron ISEF Bilim Yarışması'nın çevrim içi mülakatını geçerek 2027 yılında ABD'de düzenlenecek organizasyonda Türkiye'yi temsil etmeye hak kazandı.
İrfan Sefiloğlu, projenin ilham kaynağının yoğun bakımda yatarken babaannesinde oluşan yatak yaraları olduğunu belirtti. Sefiloğlu, 'Örümcek zehrinin yara iyileştirme potansiyelini laboratuvar ortamında test ettik ve belirli dozlarda etkili olduğunu gördük. TÜBİTAK'ta ikinci olduk ve şimdi ABD'deki yarışmaya hazırlanıyoruz. Amacımız ülkemizi en iyi şekilde temsil etmek ve altın madalya kazanmak' dedi.
İrem Alparslan da çalışmanın yatak yaralarına çözüm bulma amacıyla başladığını ifade etti.
