İran'daki Çatışmalar Fıstık Fiyatlarını 8 Yılın Zirvesine Taşıdı

İran'da başlayan savaş, ülkenin önemli tarım ürünlerinden biri olan fıstıkta fiyatların yükselmesine neden oldu. Yakıt ve gübre taşımacılığındaki aksaklıklar, küresel tedarik zincirlerini etkilerken, fıstık arzında da ciddi sıkıntılar yaşanıyor. Bloomberg'in haberine göre İran, dünya fıstık üretiminde ikinci sırada yer alıyor ve özellikle dondurma, çikolata ile içecek sektörlerinde yaygın olarak kullanılıyor.

Expana Markets fıstık piyasası analisti Nick Moss, İran'daki savaş öncesinde de yaptırımlar ve jeopolitik sorunların ticareti zorlaştırdığını belirtti. 2025 hasadının beklenenden düşük olması ve Ocak ayında yaşanan iletişim kesintileri ihracat koordinasyonunu olumsuz etkiledi. Şubat sonunda çatışmaların başlamasıyla arz daha da daraldı ve küresel pazarlara ulaşım güçleşti.

Talep tarafında ise artış gözlemleniyor. 2023 sonunda sosyal medyada popüler olan fıstıklı 'Dubai çikolatası' Avrupa, Orta Doğu ve Asya'da talebi artırdı. Büyük markalar ürün yelpazesine fıstıklı dondurma, bitki bazlı süt ve kahve çeşitleri ekledi. Expana'nın ABD fıstık fiyatları verilerine göre, fiyatlar son iki yılda yaklaşık yüzde 30 yükseldi.

ABD Tarım Bakanlığı verileri, İran'ın küresel fıstık üretiminin beşte birini ve ihracatın üçte birini karşıladığını gösterirken, ABD ise üretimin yüzde 40'ını ve sevkiyatın yarısını sağlıyor.