NUN Eğitim ve Kültür Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Esra Albayrak, Özbekistan'ın Semerkant kentinde gerçekleştirilen 'Çocukların Refahına Yatırım Yapmak: Gelecek Nesillerin Sürdürülebilir ve Adil Kalkınmasına Giden Yol Dünya Zirvesi' kapsamında düzenlenen 'Çocuklara Büyük Ölçekte Yatırım' oturumunda konuştu.
Semerkant'taki Zirve ve Katılımcılar
Zirvede Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Başkanı Khalilur Rahman, Lübnan Cumhurbaşkanı'nın eşi Nimet Avn, Zimbabve Cumhurbaşkanı'nın eşi Auxillia Mnangagwa, Kırgızistan Cumhurbaşkanı'nın eşi Aygül Caparova ve eski Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic'in eşi Tamara Vucic de yer aldı. Albayrak, etkinliğin tüm dünya çocuklarına fayda sağlamasını temenni ederek Özbekistan Ulusal Sosyal Koruma Ajansı Birinci Başkan Yardımcısı Shakhnoza Shavkatovna Mirziyoyeva ve ekibine teşekkür etti.
İlim Koridoru ve Tarihî İlham
İstanbul'dan Hive'ye, oradan Buhara ve Semerkant'a uzanan ilim koridorunun medeniyetin önemli fikir kaynaklarından biri olduğunu belirten Albayrak, bu mirası günümüz sorunları çerçevesinde yeniden canlandırmanın görevleri olduğunu ifade etti. Semerkant'ın ilim geleneğinde Uluğ Bey'in öğrencisi Ali Kuşçu'nun kendisine ilham verdiğini aktardı. Ali Kuşçu'nun, döneminde kabul gören dünyanın hareketsiz olduğu görüşünü sorgulayarak astronomi biliminin gelişimine katkı sağladığını anlattı.
Sorgulamanın Önemi ve Sosyal Bilimlerde Yaklaşım
Bir sosyal bilimci olarak, herkesin kabul ettiği sonuçların bazen sorgulanması gereken ön kabulleri içerdiğini vurgulayan Albayrak, sosyal bilimlerde sonuçların arkasındaki mekanizmaların sürekli analiz edilmesi gerektiğini belirtti. Örneğin, aynı sınıftaki üç çocuğun içine kapanıklık yaşamasının farklı nedenleri olabileceğini, bu nedenle politika geliştirilirken her durum için ayrı mekanizmaların işletilmesi gerektiğini söyledi. Semerkant'ın ilim mirasının, doğru soruları sormanın, tekil açıklamalardan çok çoğul nedenlere odaklanmanın ve ön kabulleri tahkik etmenin önemini hatırlattığını dile getirdi.
Yapay Zeka Algoritmalarının Sorgulanması
Albayrak ayrıca yapay zeka çağında, algoritmaların neyi başardığını, hangi dil ve verilerle çalıştığını sorgulamanın zorunlu olduğunu ifade etti. İnsan lehine kararlar alabilmek için bu teknolojinin temel kabullerinin sorgulanması gerektiğini belirtti.
