Çocuklarda yaygın görülen kabızlık, yalnızca dışkılama sıklığının azalmasıyla ortaya çıkmaz. Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Uzmanı Uzm. Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, kabızlığın farklı belirtilerle kendini gösterebileceğini belirtti.
Kabızlığın Belirtileri ve Nedenleri
Dr. Türkmen, haftada iki veya daha az dışkılama, sert ve büyük hacimli dışkı, dışkılama sırasında ağrı, dışkıyı tutma davranışı ve iç çamaşırına dışkı kaçırmanın kabızlığın önemli işaretleri olduğunu söyledi. Hatta her gün tuvalete çıkan çocuklarda bile kabızlık görülebileceğini ifade etti. Çocuklukta kabızlığın çoğunlukla fonksiyonel kabızlık olarak adlandırıldığını ve dışkıyı tutma davranışının en önemli nedenlerden biri olduğunu aktardı. Tuvalet eğitimi döneminde yaşanan ağrılı dışkılamanın çocuklarda tuvaletten kaçınmaya yol açabildiğini belirten Dr. Türkmen, okul çağındaki çocukların da okul tuvaletini kullanmak istememesi nedeniyle dışkılarını erteleyebileceğini söyledi. Ayrıca yetersiz lif ve sıvı alımı, düzensiz beslenme ve hareketsizliğin kabızlığa katkıda bulunduğunu dile getirdi.
Kabızlığın Uzaması ve Tedavi Süreci
Uzun süre dışkının bağırsakta kalmasının dışkının sertleşmesine ve dışkılamanın daha ağrılı hale gelmesine neden olduğunu anlatan Dr. Türkmen, dışkıyı tutan çocuklarda rektumun genişleyebileceğini ve dışkılama ihtiyacının azalabileceğini ifade etti. Bazı çocuklarda sert dışkının çevresinden yumuşak dışkının sızarak iç çamaşırını kirletebileceğini ve bunun bazen ishal veya tuvalet alışkanlığı sorunlarıyla karıştırılabileceğini belirtti. Bu durumun ileri derecede kabızlığın belirtisi olabileceğini vurguladı.
Dr. Türkmen, kabızlığın genellikle fonksiyonel nedenlerle ortaya çıktığını ancak bazı durumlarda altta yatan başka hastalıkların da olabileceğini hatırlattı. Özellikle yaşamın ilk ayında başlayan kabızlık, yenidoğanın ilk dışkısını 48 saatten geç yapması, karında belirgin şişlik, safralı kusma, büyüme ve kilo alımında sorun, dışkıda kan görülmesi, bacaklarda güçsüzlük veya yürüme bozukluğu gibi durumların mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Bu belirtilerin Hirschsprung hastalığı, nörolojik veya anatomik hastalıklar, metabolik hastalıklar, hipotiroidi, çölyak hastalığı ve besin alerjisi gibi nedenlerle ilişkilendirilebileceğini aktardı.
Beslenme ve İlaç Tedavisi
Kabızlık tedavisinde beslenmenin önemli olduğunu ancak tek başına yeterli olmayabileceğini belirten Dr. Türkmen, çocukların yaşına uygun su tüketimi, lifli gıdalar ve düzenli fiziksel aktivitenin önemine dikkat çekti. Uzun süredir kabızlığı olan, sert ve ağrılı dışkılayan ya da bağırsakta dışkı birikimi gelişmiş çocuklarda sadece beslenme düzenlemesiyle sorunun çözülemeyebileceğini, gerektiğinde ilaç tedavisinin başlanması gerektiğini söyledi.
Dr. Türkmen, dışkı yumuşatıcı ilaçlara karşı ailelerin çekinceleri olabileceğini ancak tedavinin başarısında doğru ilaç seçimi, doz ve sürenin önemli olduğunu vurguladı. Bağırsakta yoğun dışkı birikimi varsa önce bu birikimin giderilmesi, sonra önleyici tedaviye geçilmesi gerektiğini ifade etti. Laksatiflerin yetersiz dozda verilmesi veya dışkılama düzeldikten sonra ilacın kesilmesinin kabızlığın tekrarlamasına yol açabileceğini belirterek ailelerin ilaçları doktor kontrolünde kullanmaları gerektiğini söyledi.




