Ticaret Bakanlığı, vitrinlerde, raflarda ve e-ticaret platformlarında sergilenen ürünlerin satışından haksız şekilde kaçınan işletmelere yönelik denetimleri sıkılaştırıyor. 2026 yılı itibarıyla uygulanacak yeni düzenlemelerle, satıştan kaçınan firmalara ürün bedelinin yüzde 10'u oranında idari para cezası verilecek.
Yeni Düzenlemelerle Satıştan Kaçınmaya Ağır Ceza
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 6. maddesi uyarınca, haklı gerekçe olmadan ürün satışından kaçınan işletmelere uygulanacak cezanın ihlal başına en az 3.973 TL olacağı belirtildi. Cezalar, ürünün vergiler dahil satış fiyatının yüzde 10'u oranında hesaplanacak. Örneğin, fiyatı 2 bin TL olan bir ürün için ceza taban sınırdan dolayı 3.973 TL olarak uygulanacak.
Hangi Durumlar Haklı Gerekçe Sayılacak?
İşletmelerin 'stok bitti', 'satıldı', 'teşhir ürünü' veya 'sistem güncellenmedi' gibi beyanları tek başına haklı sebep olarak kabul edilmeyecek. Bir ürünün satışından kaçınabilmek için ürün üzerinde 'satılık değildir', 'numunedir' veya 'satılmıştır' ibaresinin açıkça bulunması ya da ürünün hasarlı olduğunun belgelenmesi gerekecek. Aksi takdirde, vitrinde veya dijital platformlarda görülen ürünün belirtilen fiyattan tüketiciye sunulması zorunlu olacak.
Kampanyalar ve Stok Bilgileri Şeffaf Olacak
Kampanyalı satışlarda ve stokla sınırlı ürünlerde, stok miktarının ve kampanya şartlarının önceden açık ve şeffaf şekilde duyurulması zorunlu hale getirilecek. Böylece tüketicilerin yanıltılması önlenecek ve piyasa şeffaflığı artırılacak.
Yaptırımlar Ürün Değerine Göre Artıyor
Ceza miktarı, ürünün satış fiyatına göre değişiyor. Örneğin, 40 bin TL değerindeki bir televizyonun satışından kaçınıldığında ceza yaklaşık 4 bin TL olurken, 150 bin TL tutarındaki bir mobilya takımında ceza 15 bin TL'ye kadar çıkabiliyor. Aynı ihlal birden fazla tüketiciye karşı tekrarlanırsa, cezalar her işlem için ayrı ayrı artırılarak uygulanacak.
Ek Yaptırımlar ve Tüketici Hakları
Mevzuata aykırı hareket eden firmalara, aldatıcı ticari uygulama ve yanıltıcı reklam hükümleri kapsamında ek yaptırımlar da uygulanabilecek. Tüketici örgütleri, bu düzenlemenin tüketiciyi mağdur eden uygulamaların önüne geçeceğini ve piyasa kayıt dışılığını azaltacağını belirtiyor.
Tüketicilerin Şikâyet Hakkı ve Uyuşmazlık Çözümü
Uzmanlar, vitrin fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark olması veya ürünün verilmemesi durumunda tüketicilerin raf etiketi, ekran görüntüsü veya ilan görselleriyle e-Devlet üzerinden Ticaret Bakanlığı'na şikâyette bulunabileceğini hatırlatıyor. Uyuşmazlıklarda ise Tüketici Hakem Heyetleri yetkili merci olarak görev yapmaya devam edecek.
