Çad'daki Türkaylar: Osmanlı'dan Miras Kalan Kültür Yaşatılıyor

Afrika'nın ortasında yer alan Çad'ın tarihi Abeşe kentinde yaşayan Türkaylar topluluğu, kökenlerini Osmanlı subayları ve tüccarlarının torunlarına dayandırıyor. Yaklaşık iki asır önce bölgeye yerleşen bu topluluk, düğünlerden cenaze merasimlerine kadar birçok geleneklerini yaşatırken, Türkçe eğitimi alarak Türkiye ile kültürel bağlarını güçlendirmek istiyor.

Fransız sömürge döneminde Türkiye ile bağlantıları büyük ölçüde kopan Türkaylar, son yıllarda Türk kurumları ve sivil toplum kuruluşlarının bölgedeki faaliyetleri sayesinde yeniden görünür hale geldi. Abeşe'deki 'Türk Bahçesi' mahallesinde ve başkent Encemine'de yaşayan topluluk, atalarının mirasını korumaya devam ediyor.

1600'lü yıllarda Müslüman Vaday Sultanlığı'nın davetiyle bölgeye gelen Türk mimar ve ekibi, saray ve külliye inşa ederek bölge halkına tuğla yapımını öğretti. 1800'lü yıllarda yaşanan kuraklık nedeniyle başkent Vara'dan Abeşe'ye taşındı ve burada Atik Mescidi adı verilen mescidin etrafında şehir gelişti.

1850-1900 yılları arasında Osmanlı Devleti, Çad'daki Müslüman topluluklara Fransızlara karşı savunma desteği sağladı. Abeşe'ye gönderilen küçük Türk birliklerinden bazı askerler bölgede kalarak tarım ve bahçecilikle uğraştı. Bu alan zamanla 'Türk Bahçesi' olarak anıldı ve günümüzde Türkay soyadını taşıyan yaklaşık 200 kişi burada yaşamını sürdürüyor.