Balıkesir'in Ayvalık ilçesine bağlı Mutluköy'de, yaklaşık 4 bin yıl öncesine dayanan taş baskı yöntemiyle zeytinyağı üretimi devam ediyor. Bu geleneksel yöntemde, dalından toplanan zeytinler granit taşlar arasında çekirdekleriyle birlikte ezilerek hamur haline getiriliyor.
Taş Baskı Yönteminin Uygulanışı
Taş baskı yöntemiyle hazırlanan zeytin hamuru, hiçbir ısıl işlem veya kimyasal kullanılmadan çulların içine yerleştiriliyor. Hamurun baskı altında sıkıştırılması sonucu ortaya çıkan öz, birkaç dakika dinlendikten sonra suyun üstüne çıkarak saf zeytinyağına dönüşüyor.
Taş Baskı Geleneğinin Devamı
Mutluköy'de 6. dönem muhtarlık yapmış çiftçi Erdinç Tügen, dedesinden babasına, babasından kendisine ve çocuklarına geçen bu geleneği sürdürdüklerini belirtti. Tügen, taşların eskiden hayvan gücüyle döndürüldüğünü, 1930 ve 1940'larda elektriğin gelmesiyle sistemin makineleştiğini ancak temel yöntemin değişmediğini ifade etti.
Tügen, zeytinlerin taşların üzerine atılarak dönen taşlar tarafından çekirdekleriyle birlikte ezildiğini, böylece çekirdeğin içindeki şifa değerleri ve antioksidanların yağa karıştığını anlattı. Hamurun çullara konulduktan sonra baskı uygulanarak su ve yağın ayrıldığını, yağın suyun üstüne çıkarak alındığını aktardı.
Taş baskı yöntemiyle elde edilen zeytinyağının, taze sıkılmış doğal meyve suyuna benzetildiği belirtildi.




