Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı'nın (TEPAV) 1975-2020 dönemine ilişkin analizine göre, ülkemizde şehirlerin kentsel ağırlık merkezlerinde belirgin değişimler yaşandı. Bu süreçte 44 ilin merkezleri genel olarak batıya doğru hareket etti.
Şehirlerin Kentsel Büyüme Yönlerinde Değişim
Prof. Dr. Güven Sak tarafından paylaşılan çalışmada, göç hareketleri, sanayileşme, ulaşım altyapısı yatırımları ve kentleşme dinamiklerinin şehirlerin büyüme yönlerini etkilediği vurgulandı. Analiz, Türkiye'de şehirlerin yarısından fazlasının kentsel ağırlık merkezlerinin batıya kaydığını ortaya koydu.
Muğla ve Balıkesir'de Öne Çıkan Değişimler
Çalışmada en dikkat çekici değişim Muğla'da gerçekleşti. Kentin kentsel ağırlık merkezi yaklaşık 7,3 kilometre batıya kayarak Türkiye genelinde en fazla batıya doğru hareket eden il oldu. Öte yandan Balıkesir, kentsel büyümesini 7,5 kilometrelik kuzey yönlü kaymayla sürdürerek en fazla kuzeye doğru büyüyen şehir olarak kayda geçti.
Konya'nın Güney Yönlü Büyümesi
İç Anadolu Bölgesi'nin önemli merkezlerinden Konya'da ise kentsel ağırlık merkezi yaklaşık 4 kilometre güneye kaydı. Bu durum, Konya'yı güney yönlü büyümenin en belirgin olduğu şehir konumuna taşıdı.
Isparta ve Antalya'da Doğu Yönlü Gelişim
Genel batıya kayma eğiliminin aksine Akdeniz Bölgesi'ndeki Isparta ve Antalya, kentsel büyüme eksenlerini yaklaşık 5,5 kilometre doğuya taşıdı. Bu iki il, Türkiye'de doğu yönlü büyümenin en belirgin örnekleri olarak öne çıktı.
İstanbul ve Ankara'da Kentsel Merkezlerin Kayması
Türkiye'nin en büyük metropolleri İstanbul ve Ankara'da da benzer bir kentsel ağırlık merkezi kayması gözlendi. Bu durum, büyükşehirlerin kentsel gelişim dinamiklerinin değiştiğine işaret ediyor.
TEPAV'ın verileri, şehirlerin kentsel büyüme yönlerindeki değişimin, ülkenin ekonomik, sosyal ve altyapı politikalarındaki dönüşümlerle yakından ilişkili olduğunu gösteriyor. Bu gelişmeler, şehir planlaması ve bölgesel kalkınma stratejilerinin şekillenmesinde önemli bir veri kaynağı olarak değerlendiriliyor.
Gelişmeler takip ediliyor.
