Toksik ilişkiler, başlangıçta yoğun ilgi ve romantizmle başlasa da zamanla kontrol, kıskançlık ve manipülasyon gibi sorunlarla kendini gösterir. Klinik Psikolog Beldem Sekban, bu tür ilişkilerin bireylerin ruh sağlığını olumsuz etkilediğini belirtti.
Toksik İlişkilerin Belirtileri
Sekban, toksik ilişkide kişinin partnerinin ruh haline göre hareket ettiğini, kendi kararlarını almakta zorlandığını ve yalnız kaldığında huzursuzluk yaşadığını ifade etti. Bu durumun sevgi değil, duygusal bağımlılık olduğunu vurguladı. Sağlıklı ilişkilerde ise bireyin kendi benliğini koruduğunu ve hayatının merkezinde kendisinin olduğunu söyledi.
Ruh Sağlığına Etkileri ve Sağlıklı İlişkinin Özellikleri
Toksik ilişkilerin özgüven kaybı, tükenmişlik, kaygı ve değersizlik hissine yol açabileceğini belirten Sekban, sağlıklı ilişkilerin bireyin kimliğini korumasını sağladığını dile getirdi. Ayrıca, çiftlerin birbirlerinin gelişimini desteklemesi gerektiğini, bireysel yaşam alanlarının korunmasının ilişkinin dayanıklılığını artırdığını ifade etti.
Bağlanma Biçimleri ve İlişkilere Yansımaları
Erken çocuklukta kurulan bağlanma biçimlerinin yetişkinlikteki ilişkilere etkisini açıklayan Sekban, güvenli bağlanmanın tutarlı ebeveyn tutumuyla geliştiğini söyledi. Kaygılı ve kaçınan bağlanma örüntülerinin ise tutarsız veya mesafeli ebeveynlikten kaynaklanabileceğini belirtti. Ancak bağlanma biçimlerinin farkındalık ve psikolojik destekle değiştirilebileceğini ekledi.
Toksik İlişkiden Çıkış ve İyileşme Süreci
Bireylerin toksik ilişkilerde kendi değerini partnerin ilgisi üzerinden değerlendirdiğini ve bunun özgüven düşüşüne yol açtığını aktaran Sekban, iyileşmenin ilk adımının kişinin kendi yaşamıyla yeniden bağ kurması olduğunu söyledi. Sosyal ilişkilerin güçlendirilmesi ve ihtiyaçların fark edilmesinin önemine dikkat çekti.
Ayrılmanın Zorlukları ve Duygusal Süreçler
Toksik ilişkiden ayrılmanın zor olduğunu, bunun nedeninin yalnız kalma korkusu, alışkanlıklar ve ilişkinin düzeleceği umudu olduğunu belirtti. Partnerin öngörülemez sevgi davranışlarının beyindeki ödül sistemini harekete geçirdiğini ve kopmayı zorlaştırdığını ifade etti. Ayrılık sonrası yaşanan karmaşık duyguların iyileşme sürecinin doğal parçası olduğunu söyledi.
Profesyonel Destek ve Sağlıklı İlişkinin Kriterleri
Yoğun kaygı, depresyon, takıntılı düşünceler ve sürekli ilişki döngülerinin devam etmesi durumunda profesyonel destek alınması gerektiğini vurgulayan Sekban, sağlıklı ilişkinin açık iletişim, karşılıklı güven ve bireysel alanlara saygı üzerine kurulu olduğunu belirtti. Kişilerin, ilişkilerinin kendilerini kabul edip etmediğini sorgulamalarının önemli olduğunu söyledi.
