Erzurum'un Yakutiye ilçesinde bulunan Fetih Camii, kapsamlı restorasyon çalışmaları sonrası tarihi ve sanatsal değerleriyle yeniden dikkat çekiyor. 19. yüzyıl ortalarında Rum Ortodoks kilisesi olarak inşa edilen, 1997 yılında camiye dönüştürülerek ibadete açılan yapıdaki Hazreti İsa freski, restorasyon sırasında gün yüzüne çıkarıldı.
Fetih Camii'nin Tarihçesi ve Mimari Özellikleri
Yakutiye ilçesindeki Demirciler Çarşısı'nda yer alan Fetih Camii, Erzurum'un çok kültürlü tarihini yansıtan önemli yapılardan biridir. 1850'li yıllarda kilise olarak inşa edilen yapı, 1977 yılında koruma altına alınmış ve uzun süre atıl kaldıktan sonra 1997'de camiye çevrilmiştir. Doğu-batı doğrultusunda uzanan, üç nefli bazilikal plana sahip olan yapının minaresi bulunmamaktadır, bu da klasik cami mimarisinden farklılık gösterir.
Restorasyon Süreci ve Çalışmalar
2024 yılında başlayan restorasyon, Erzurum Valiliği ve Rölöve ve Anıtlar Bölge Müdürlüğü koordinasyonunda yürütüldü. Deprem güçlendirmesi, drenaj çalışmaları, taş değişimleri ve temel ile tonoz onarımları yapıldı. Restorasyon sırasında özgün mimari unsurlar ortaya çıkarıldı ve kadınlar mahfiline açılan iki tarihi giriş kapısı özgün haline getirildi. Çalışmalar 2026 yılında tamamlanarak, temmuz ayında düzenlenen törenle Fetih Camii yeniden ibadete ve ziyarete açıldı.
Hazreti İsa Freskinin Önemi ve Restorasyonu
Orta nefin üst örtüsünün merkezinde yer alan ve 'Pantokrator' olarak adlandırılan Hazreti İsa tasviri, dört İncil yazarı Matta, Markos, Luka ve Yuhanna'nın betimleriyle birlikte fresk olarak işlenmiştir. 1997'de camiye dönüştürülürken üzeri kapatılan bu fresk, yaklaşık 5,5 ay süren titiz bir restorasyonla uzman restoratörler tarafından korunarak gün yüzüne çıkarıldı. Fresk, camide ibadet saatlerinde özel perde sistemiyle kapatılırken, ziyaretçiler için ibadet dışı zamanlarda sergileniyor.
Sanatsal ve Kültürel Değer
Fetih Camii'nin içinde yer alan minber, yekpare camdan oyularak hazırlanmış özel işçiliğiyle dikkat çekiyor. Yapıda mihrap ve vaaz kürsüsü gibi İslami ibadethane unsurları da bulunurken, batı cephesinde geçmişte bulunan basit çan kulesinin izlerine rastlanmıştır. Atatürk Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Demet Okuyucu, yapının özgün unsurlarının korunmasına büyük önem verildiğini ve freskin tarihi ile sanatsal açıdan önemli olduğunu vurgulamıştır.
Fetih Camii'nin Çok Kültürlü Mirası
Fetih Camii, orijinalinde bir Rum Ortodoks kilisesi olarak 19. yüzyılda inşa edilmiş, günümüzde cami olarak işlevini sürdürmektedir. Bu yapı, Erzurum'un çok kültürlü tarihini ve mimari zenginliğini yansıtan önemli bir örnek olarak öne çıkmaktadır. Restorasyonla ortaya çıkarılan fresk ve diğer özgün mimari detaylar, yapının tarihsel ve kültürel değerini artırmaktadır.
Gelişmeler takip ediliyor.
