Türkiye genelinde 1 Temmuz 2026 tarihinde uygulamaya alınan Depozitosu Olan Ambalaj (DOA) Sistemi'nde, suistimallerin önüne geçmek amacıyla yeni düzenlemeler hayata geçiriliyor. Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) Başkanı Nurullah Öztürk, yarından itibaren sisteme girişlerin T.C. kimlik numarası ve cep telefonu yerine sadece DOA mobil uygulaması üzerinden oluşturulan QR kod ile yapılacağını duyurdu.
DOA sisteminde suistimaller ve yeni önlemler
DOA Sistemi, ilk 10 günde yaklaşık 20 milyon ambalajın iadesini sağladı. Ancak, günlük 200 adet ambalaj iade sınırının farklı kişilere ait kimlik ve telefon bilgileri kullanılarak aşılması, makinelerde uzun kuyruklar ve yoğunluklara neden oldu. TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, bazı vatandaşların yakınlarına ait bilgileri kullanarak 1.500-2.000 adet ambalajla iade noktalarına geldiğini ve bu durumun sistemde aksamalara yol açtığını belirtti.
QR kod uygulamasıyla verimlilik artacak
Öztürk, yaklaşık iki aylık entegrasyon sürecinin ardından işlemlerin sadece QR kod ile yapılmasının planlandığını ifade etti. Yeni uygulama ile depozito iade makinelerinin daha verimli kullanılmasının hedeflendiği bildirildi. Bu değişiklikle birlikte, sistemde yaşanan yoğunluk ve kuyrukların azaltılması amaçlanıyor.
Depozito sisteminde yaşanan tartışmalar
Son günlerde Bolu'da bir zincir markette yaşanan olay, depozito iade sistemindeki sorunları gözler önüne serdi. Çok sayıda ambalajla iade makinesini uzun süre meşgul eden bir kişi nedeniyle vatandaşlar arasında tartışma çıktı. Sırada bekleyenler, bazı kişilerin farklı T.C. kimlik numaralarıyla günlük kota sınırını aştığını iddia etti. Bu tür olaylar, sistemde yeni tedbirlerin alınmasını zorunlu kıldı.
DOA sisteminin kapsamı ve hedefleri
Türkiye Çevre Ajansı verilerine göre, sisteme şu anda 482 yetkilendirilmiş içecek üreticisi dahil oldu. Kayıtlı ambalajlı içecek sayısı 3 bin 673'e, mobil uygulamaya kayıtlı kullanıcı sayısı ise 2 milyonun üzerine çıktı. Türkiye'de her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajı atık haline gelirken, DOA Sistemi sayesinde üreticiden tüketiciye, iade noktalarından geri dönüşüm tesislerine kadar tüm süreç dijital olarak takip ediliyor.
Çevresel faydalar ve teşvikler
DOA Sistemi ile elde edilen yüksek kaliteli geri dönüştürülmüş ham maddeler yeniden üretime kazandırılıyor. Vatandaşlar, DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını depozito iade makinelerine veya manuel iade noktalarına teslim ederek her ambalaj için 1 lira teşvik bedeli alabiliyor. Bu uygulama, hem çevre korumasına katkı sağlıyor hem de ekonomik teşvik sunuyor.
Yeni QR kod uygulamasıyla birlikte depozito iade sistemindeki suistimallerin önüne geçilmesi ve makinelerin daha etkin kullanılması bekleniyor. Gelişmeler takip ediliyor.
