Amasya'daki 600 Yıllık Kaya Kitabe Dünyada Tek Örnek Oldu

Amasya'da bulunan ve Osmanlı vakıf kültürünün nadide örneklerinden biri olan 600 yıllık kaya kitabenin, dünyada ana kayaya doğrudan işlenmiş tek vakfiye örneği olduğu belirlendi. 1418 yılında Sadrazam Bayezid Paşa'nın emriyle inşa edilen eser, uzun yıllar yazboz tahtasına dönmüş görünümüyle dikkat çekiyordu. Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarıyla kitabe aslına uygun şekilde koruma altına alındı.

Yeşilırmak Nehri kıyısındaki Leğenkaya Şelalesi yanında yer alan ve Arapça harflerle yazılmış olan kitabe, 3 metre eninde ve 110 santimetre yüksekliğinde, 8 satırdan oluşuyor. Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 2024 yılında yaptığı incelemede, kitabenin yüzeyine sprey boyalarla zarar verildiği tespit edildi. Uzman ekipler tarafından traverten taş tozu ile mikro hassas kumlama yöntemi kullanılarak temizlenen kitabe, kimyasal malzemelerle sağlamlaştırıldı ve toprak boya ile gölgelendirilerek yazıların okunabilirliği artırıldı.

Eserin korunması amacıyla çevresi genişletilip, çelik taşıyıcı sistem ve çerçeve profilleri uygulandı. Ayrıca kitabenin gece görünürlüğünü artırmak için aydınlatma sistemi de yerleştirildi. Tokat Vakıflar Bölge Müdürü Sebahattin Erdoğan, kaya kitabenin dünya üzerinde tek olma özelliği taşıdığını belirterek, eserin Sadrazam Bayezid Paşa'nın bizlere emanetlerinden biri olduğunu ifade etti.