Psikologlar, birinin yalan söyleyip söylemediğini anlamaya yardımcı olabilecek altı temel soruyu açıkladı. Portsmouth Üniversitesi'nden Dr. Sharon Leal, yalan söylemenin zihinsel olarak zorlayıcı olduğunu belirtti. Yalan söyleyen kişinin sadece anlattığı hikayeyi hatırlaması değil, önceki sözleriyle tutarlı olması ve karşı tarafın inanıp inanmadığını da takip etmesi gerektiğini vurguladı.
Beden dili yalan tespitinde güvenilir değil
Uzmanlar, yalanı ortaya çıkarmada beden dilinin her zaman güvenilir olmadığını, bilimsel çalışmaların beden dilinin yalan tespitindeki yetersizliğini gösterdiğini ifade etti. Dr. Leal, sözel ipuçlarının beden dilinden daha etkili olduğunu ve yalan söyleyenlerin genellikle daha az hareket ettiğine dikkat çekti. Bu nedenle araştırmalar, kişinin hareketlerinden çok anlattığı hikayeye odaklanan yöntemleri ön plana çıkarıyor.
Doğrulanabilir ayrıntılar önem taşıyor
Gerçeği söyleyenlerin, saklayacak bir şeyleri olmadığında daha rahat ayrıntı verebildiği, yalan söyleyenlerin ise olayda bulunmadıklarını belirterek sorulardan kaçınabildiği belirtildi. Ayrıca, anlatılan hikayenin doğrulanabilir ayrıntılarının ortaya çıkarılması da yalan tespiti için önemli bir yöntem olarak gösterildi. Örneğin, olay sırasında başka kişilerin bulunup bulunmadığı veya anlattıklarının kanıtlanabilirliği sorgulanabiliyor.
'Doğrulanabilirlik yaklaşımı' üzerine yapılan araştırmalar, gerçekleri anlatan kişilerin bu tür destekleyici bilgileri kendiliğinden paylaşmaya daha yatkın olduğunu ortaya koydu.
