Norveç'in Jotunheimen Dağları'nda buzulların erimesi sonucu 5 bin ila 6 bin yıl öncesine ait oklar ve ok uçları gün yüzüne çıktı. Bölgedeki buzulların hızla küçülmesiyle arkeologlar, Taş Devri ve Bronz Çağı'na ait tarihi kalıntıları koruma altına alıyor.
Secrets of the Ice Projesi'nin buluntuları
20 yıldır Norveç'te faaliyet gösteren 'Secrets of the Ice' adlı arkeoloji projesi kapsamında, buzulların altında saklı kalan eserler toplanıyor. Bu yılki ilk saha çalışmasında, arduvazdan yapılmış bir ok ucu ve ok bulundu. Uzmanlar, bu buluntuların 5 ila 6 bin yıl yaşında olduğunu değerlendiriyor.
Arkeologlar, bölgedeki okların varlığını ren geyiği avcılarının geçmişte bu dağları yoğun şekilde kullandığına dair kanıtlarla ilişkilendiriyor. Proje süresince buzulların içinden okların yanı sıra giysi, ayakkabı, yük taşıyan at kalıntıları ve bir çift kayak da çıkarıldı. Buzulların koruyucu etkisiyle ahşap, deri ve tekstil gibi organik malzemeler günümüze kadar zarar görmeden ulaşabildi.
Buzulların erimesi ve arkeolojik riskler
Secrets of the Ice projesinin yöneticisi Espen Finstad, sadece bu yıl 48 tarih öncesi okun bulunduğunu ve tek bir buz alanından çıkarılan ok ve ok ucu sayısının 100'ü aştığını belirtti. En eski ok uçlarının arduvaz, tatlı su midyesi kabuğu ve kemikten yapıldığı, daha yeni örneklerde ise demir kullanıldığı ifade edildi. Demir ok uçlarının yaklaşık 1.000 ila 1.500 yıllık olduğu tahmin ediliyor.
Finstad, buzulların giderek hızlanan erimesinin ciddi bir sorun oluşturduğunu vurguladı. Önceden geniş buz alanlarının bulunduğu bölgelerde artık sadece küçük buz parçalarının kaldığını aktardı. Araştırmacılar, arkeolojik eser barındıran buz alanlarının büyük kısmının önümüzdeki 20 yıl içinde tamamen yok olabileceğini öngörüyor. Bölgedeki buzların yaklaşık 6 bin ila 7 bin yıldır var olduğunu ancak artık bu eski buz tabakalarının da erimeye başladığını kaydetti.
Arkeologlar, binlerce yıl boyunca tarihi eserleri koruyan bu buzulların kaybolmaya başladığını ifade etti.
