Akdeniz kıyılarında bu yaz başından itibaren artan plastik atıklar, denize girenleri rahatsız ederken turizm sektöründe de olumsuz etkiler yaratıyor. Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik'in desteklediği bilimsel araştırma, bölgedeki mikroplastik kirliliğinin yerel kaynaklardan kaynaklanmadığını ortaya koydu.
Bilimsel Araştırma ve Raporun Detayları
Alanya Belediyesi'nde düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna sunulan 'Akdeniz Kıyılarındaki Plastik Kirliliğine İlişkin Bilimsel Araştırma Raporu', kıyılardaki plastik kirliliğinin nedenlerine ışık tuttu. Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi öğretim üyesi ile İstanbul Politikalar Merkezi Sabancı Üniversitesi araştırmacısı Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, saha çalışmaları sonucu elde edilen verileri paylaştı. Raporda, Alanya kıyılarındaki plastik atıkların büyük oranda yerel kaynaklardan değil, bölgesel ve uluslararası faktörlerden kaynaklandığı belirtildi.
Plastik Kirliliğinin Kaynakları ve Akıntıların Rolü
Rapor, plastik atık ithalatı, Adana ve Mersin'deki geri dönüşüm tesislerinin çevresel etkileri ve 2026 yılında yaşanan olağanüstü yağışların oluşturduğu taşınımın, Akdeniz akıntılarıyla Alanya kıyılarına mikroplastik kirliliği taşıdığını ortaya koydu. Özellikle Haziran ve Temmuz aylarında deniz akıntılarının mikroplastikleri bölgeye yoğun şekilde getirdiği tespit edildi. Konaklı kıyılarının mikroplastiklerin doğal birikim alanlarından biri olduğu da raporda yer aldı.
Yerel Kaynaklara Yönelik İddiaların Bilimsel Değerlendirmesi
Dim Çayı, Alanya ve Konaklı Atıksu Arıtma Tesisleri ile kruvaziyer ve gezi teknelerinin plastik kirliliğinin ana kaynağı olduğu yönündeki iddialar bilimsel verilerle çürütüldü. Dim Çayı önündeki ölçümlerde mikroplastik yoğunluğunun bölgedeki en düşük seviyede olduğu, arıtma tesislerinden çıkan suyun ise mikroplastik içermediği bildirildi. Ayrıca, kruvaziyer ve yük gemilerinin denize çöp bıraktığına dair iddiaların uluslararası denetim ve yaptırımlar nedeniyle geçersiz olduğu belirtildi.
Türkiye'deki Plastik Atık İthalatı ve Geri Dönüşüm Kapasitesi
Rapor, Nisan 2026'da Türkiye'ye aylık 70 bin tonu aşan plastik atık ithalatının gerçekleştiğini ve bunun son 10 yılın en yüksek seviyesi olduğunu vurguladı. Bu atıkların yaklaşık yüzde 60'ının Adana ve Mersin'deki geri dönüşüm tesislerine yönlendirildiği ifade edildi. Ancak ülkenin yıllık geri kazanım kapasitesinin 1 milyon 125 bin ton olmasına karşın, yerli ve ithal plastik atık miktarının 4 milyon tonu geçtiği, bu durumun çevreye plastik sızıntısını kaçınılmaz kıldığına dikkat çekildi. Ayrıca geri dönüşüm tesislerinde yangın sayısının 2017'de yılda 6 iken 2025'te 150'ye yükselmesi, sistemdeki kontrol eksikliğinin önemli bir göstergesi olarak değerlendirildi.
Çözüm Önerileri ve Bölgesel Önlemler
Bilim insanları, Alanya kıyılarındaki plastik kirliliğinin azaltılması için bölgesel ve yerel düzeyde acil önlemler alınması gerektiğini belirtti. Raporda, kirliliğin temel kaynağı olan plastik atık ithalatı ve geri dönüşüm tesislerindeki sorunların giderilmesinin önemine vurgu yapıldı. Ayrıca, Akdeniz akıntılarının etkisiyle taşınan mikroplastiklerin kontrolü için uluslararası iş birliği ve etkili denetim mekanizmalarının geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.
Alanya'da turizmin sürdürülebilirliği açısından kritik bir tehdit oluşturan plastik kirliliği konusunda hazırlanan bu bilimsel rapor, ilgili kurum ve kuruluşlara yol gösterici nitelikte. Gelişmeler yakından takip ediliyor.
