[Analiz / Değerlendirme]
Trump’ın "Erdoğan" Sözleri Venezuela Kriziyle Yeniden Gündemde: "Rica Ettim, Yapmadı!"
Dünya Venezuela’daki sıcak gelişmelere kilitlenmişken, Donald Trump’ın liderlerle kurduğu "kişisel diplomasi" trafiği yeniden analiz ediliyor. Trump’ın bir yıl önce Cumhurbaşkanı Erdoğan için söylediği ve o dönem dünya basınında yankı uyandıran "Rica ettim, gitmedi" sözleri, bugün Latin Amerika’daki hamleleriyle benzerlikler taşıyor.
Venezuela'da suların durulmadığı ve küresel güçlerin pozisyon aldığı şu günlerde, Donald Trump'ın geçmişteki kriz yönetme biçimi yeniden mercek altına alındı. Özellikle Türkiye ve Suriye hattındaki gerilimi "doğrudan iletişimle" yönettiğini vurguladığı Ocak 2025 tarihli açıklamaları, Trump’ın yeni dönem dış politika şifrelerini de barındırıyor.
Venezuela’da "Trump Tarzı" Diplomasi mi?
Trump’ın Venezuela’daki hükümet değişikliği ve bölgedeki güç mücadelesi karşısındaki tutumu, akıllara bir yıl önce Türkiye-Suriye hattı için yaptığı şu açıklamayı getirdi: "Cumhurbaşkanı Erdoğan benim arkadaşım. Ondan Kürtlerin peşinden gitmemesini istedim ve o da bu ricayı yerine getirdi."
Diplomatik gözlemciler, Trump’ın bugün Venezuela’da uyguladığı "baskı ve doğrudan temas" yönteminin, bir yıl önce Ankara üzerinde denediği "kişisel rica" diplomasisinin bir uzantısı olduğunu değerlendiriyor. Trump, devletler arası klasik bürokratik kanallar yerine, liderlerle kurduğu şahsi bağları bir dış politika enstrümanı olarak kullanmaya devam ediyor.
"Doğal Düşmanlar" ve Değişmeyen Strateji
Trump, o dönem Türkiye ve bölgedeki grupları "doğal düşman" olarak tanımlamış ancak bu düşmanlığın sahada büyük bir çatışmaya dönüşmesini engellediğini öne sürmüştü. Bugün aynı "müdahaleci ama sonuç odaklı" yaklaşımın Venezuela sokaklarında ve stratejik kaynaklar üzerinde denendiği görülüyor.
Analizlere göre; Trump’ın Venezuela’daki aktörlere de benzer "kırmızı çizgiler" çektiği ve süreci kurumsal mekanizmalardan ziyade kişisel ağırlığıyla yönetmeye çalıştığı konuşuluyor.
Editörün Not Defteri
Editör Yorumu: Trump’ın "Telefon Diplomasisi" Bu Sefer Venezuela’da Devrede Trump’ın bir yıl önce Erdoğan için kullandığı "Rica ettim, kırmadı" ifadesi o dönem çok tartışılmıştı. Şimdi Venezuela krizine baktığımızda, Trump’ın uluslararası hukuku veya kurumları değil, tamamen liderlerin psikolojisini ve stratejik çıkarlarını yönettiğini görüyoruz.
Ancak bir fark var: Türkiye gibi köklü bir devletle kurulan bu hassas denge, Venezuela gibi istikrarsız coğrafyalarda her zaman aynı sonucu vermeyebilir. Trump, Erdoğan ile kurduğu o 'kişisel diplomasi' modelini şimdi Latin Amerika’da test ediyor. Bir yıl önceki o sözler, aslında bugünkü küresel hamlelerin bir metodolojisiymiş.