Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesine bağlı Yalıntaş Mahallesi'nde, su kaynağı bulunmayan kırsal bir yaylada susuz tarım modeliyle kayısı yetiştiriciliği başarıyla gerçekleştirildi. 17 yaşındaki Robert Lisesi öğrencisi Ayşe Umay Bahçıvan'ın geliştirdiği proje kapsamında, leonardit gübrenin su tutma özelliği kullanılarak 500 kayısı ağacı dikildi ve ilk meyveler hasat edildi.
Leonardit Gübreyle Susuz Tarım Modeli
Yaklaşık 2 bin rakımlı arazide başlatılan çalışmada, termik santrallerden elde edilen leonardit gübre toprağın su tutma kapasitesini artırmak için kullanıldı. Böylece sulama olmadan kayısı ağaçlarının gelişimi sağlandı. Proje, iklim değişikliği ve tarımda su kullanımının azaltılması hedefiyle geliştirildi ve yaklaşık 70 yıldır boş kalan araziyi verimli bir meyve bahçesine dönüştürdü.
Ailenin Katkısıyla Büyüyen Proje
Bahçıvan ailesinin desteğiyle yürütülen projede anne, baba, amca ve dede gibi aile üyeleri görev paylaşımı yaparak çalışmalara katkı sağladı. Başlangıçta 500 ağaçla başlayan proje, arazi üzerindeki diğer miras sahiplerinin katılımıyla 10 bin ağaçlık kapasiteye ulaştı. Bu sayede bölgedeki susuz tarım uygulamaları genişletildi.
Ulusal ve Uluslararası Başarılar
Ayşe Umay Bahçıvan'ın yürüttüğü proje, yurtiçi ve yurtdışındaki üniversitelerden aldığı staj ve araştırma destekleriyle akademik makaleye dönüştürüldü. Proje, Amerika Birleşik Devletleri'nde Terra Science tarafından düzenlenen iklim ve çevre odaklı yarışmada gümüş madalya kazandı. Ayrıca Türkiye'de Lise Öğrencileri İklim Değişikliği Proje Yarışması'nda birinci oldu.
Gelecek Etkinlikler ve Ödüller
Proje ekibi, 30 Eylül'de Şanlıurfa'da düzenlenecek TEKNOFEST etkinliğinde çalışmalarını sergileyecek. İngiltere'de benzer bir yarışmada bronz madalya alan ekip, Kasım ayında Hong Kong'da ekonomi odaklı bir girişimcilik yarışmasının finalinde yer alacak. Bu gelişmeler, susuz tarım alanında önemli bir başarı olarak değerlendiriliyor.
Leonardit gübre kullanılarak gerçekleştirilen bu proje, kırsal alanlarda su kaynaklarının yetersiz olduğu bölgelerde tarımsal üretimin artırılmasına yönelik önemli bir örnek teşkil ediyor. Gelişmeler takip ediliyor.