Eskişehir'de yaklaşık 25 yıldır kuyumculuk mesleğini sürdüren Hüseyin Altay, 22 ayar altın kullanarak ürettiği Sivrihisar cebesiyle dikkat çekiyor. El işçiliğiyle hazırlanan bu özel takının üretimi yaklaşık 4 gün sürerken, fiyatları 1 milyon liraya kadar çıkabiliyor.
Sivrihisar Cebesinin Tarihçesi ve Önemi
İstanbul doğumlu olan ve baba mesleğini devam ettiren Altay, ortaokuldan sonra iş hayatına atıldığını belirtti. Yıllar içinde farklı alanlarda çalıştıktan sonra Sivrihisar cebesi üretimine yoğunlaştığını ifade etti. Sivrihisar cebesinin yaklaşık 1500-1600 yıllık köklü bir geçmişe sahip olduğunu söyleyen Altay, bu örgü sanatının Frigler dönemine kadar uzandığına dair bilgiler olduğunu aktardı. Eski mezarlıklardan ve ailelerin sandıklarından çıkan örneklerin yüzlerce yıllık olduğunu belirten Altay, gördüğü en eski cebenin yaklaşık 300 yıllık olduğunu dile getirdi.
El Emeğiyle Üretim Süreci
Sivrihisar cebesi, Trabzon cebesine benzer bir örgü türü olarak tanımlanıyor. Eskiden askerlerin kullandığı zırh örgüsünün zamanla takıya dönüştüğünü kaydeden Altay, bu kültürel mirası yaşatmaya devam ettiklerini vurguladı. Üretimin tamamen el emeğiyle yapıldığına dikkat çeken Altay, altın külçesinin eritilip tel haline getirildiğini, ardından örgü, çıkarma, yıkama, tarama, kilit, cila, parlatma ve yaldız işlemlerinin uygulandığını anlattı. Bir ürünün tamamlanmasının ortalama 3-4 gün sürdüğünü belirtti.
Altın ve Fiyatlandırma
Altay, üretimde ağırlıklı olarak 22 ayar altın kullandıklarını söyledi. Sivrihisar'da evlenen kadınlara geleneksel olarak alınan bileziklerden birinin mutlaka Sivrihisar cebesi olduğunu ifade etti. Altının değerli bir maden olması nedeniyle bu geleneğin 22 ayar altınla devam ettiğini aktardı. Ürünlerin gramajı ve modeline göre fiyatların değiştiğini belirten Altay, cebelerin ortalama 600 bin ile 1 milyon lira arasında fiyatlandırıldığını bildirdi. Elmas kullanılan özel modellerin ise yaklaşık 1 milyon 700 bin liraya kadar çıkabildiği ifade edildi.
Mesleğin Geleceği ve Teknoloji
Mesleğin tamamen el işçiliğine dayandığını söyleyen Altay, yapay zekâ ve teknolojinin Sivrihisar cebesi üretimini tehdit etmediğini belirtti. Bu işin el emeği ve ustalık gerektirdiğini vurgulayan Altay, gençlere mesleği sevdirmeye ve öğretmeye devam ettikleri sürece teknolojinin bu sanat dalını sona erdireceğini düşünmediğini ifade etti.
Sivrihisar cebesi, hem tarihî hem de kültürel değer taşıyan önemli bir el sanatıdır. Hüseyin Altay'ın çalışmalarıyla bu gelenek yaşatılmaya devam ediyor. Gelişmeler takip ediliyor.