Konya Kapalı Havzası'nda yapılan envanter çalışmalarına göre obruk sayısı 740'ı geçti. Bu obrukların yaklaşık 700'ü Konya sınırları içinde yer alırken, geri kalanlar Karaman ve Aksaray'da tespit edildi. Konya Teknik Üniversitesi Obruk Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık, bölgedeki obruk sayısının önceki yıllara göre belirgin şekilde arttığını açıkladı.
Obrukların sayısındaki artış ve bölgesel dağılım
Prof. Dr. Arık, Konya'da daha önce 600 civarında olan obruk sayısının günümüzde 700 seviyesine yükseldiğini belirtti. Karapınar çevresinde ise 2020 yılında yaklaşık 500 olan obruk sayısının, günümüzde 600 civarına ulaştığı bildirildi. AFAD'ın yürüttüğü çalışmaların devam ettiğini ve tehlike haritalarının hazırlandığını ifade eden Arık, merkezin bu süreçte aktif rol aldığını vurguladı.
Obruk oluşumlarının jeolojik nedenleri
Obrukların oluşumunun doğal jeolojik koşullara bağlı olduğunu anlatan Prof. Dr. Arık, özellikle kaya yapısının önemine dikkat çekti. Suyla temas eden çözünür kaya birimlerinde yer altındaki boşlukların zamanla büyüyerek mağaralara dönüştüğünü, bu mağaraların tavanlarının çökmesiyle obrukların meydana geldiğini söyledi. Ayrıca yer altı suyu hareketine olanak sağlayan kırıklar, faylar ve gözeneklerin de obruk oluşumunda etkili olduğunu belirtti.
İklim değişikliğinin obruk oluşumuna etkisi
Prof. Dr. Arık, su seviyesindeki değişikliklerin en önemli nedenlerinden birinin iklim değişikliği olduğunu ifade etti. 2025 yılının son 40-50 yılın en sıcak dönemi olduğunu, 2026 yılında ise bahar sonrası yağışların son 60 yılın en yoğun dönemlerinden biri olarak kayıtlara geçtiğini söyledi. Uzun süreli kuraklıklar ve ani yağışlı dönemlerin iklim değişikliğinin etkileri olduğunu belirten Arık, bölgedeki tarım faaliyetleri nedeniyle yer altı suyuna olan talebin de su seviyesini etkilediğini vurguladı.
Faylar ve depremlerin obruk oluşumundaki rolü
Fayların yer altı suyunun hareketini kolaylaştırdığını ve deprem gibi sarsıntıların obruk oluşumunu tetikleyebileceğini belirten Prof. Dr. Arık, ancak obrukların oluşum zamanlarıyla ilgili kesin verilerin bulunmadığını söyledi. Depremlerle obruklar arasında doğrudan ilişki kurulmasının zor olduğunu, ancak bazı depremler sonrası obrukların eş zamanlı veya kısa süre içinde meydana geldiğinin gözlemlendiğini ifade etti.
Konya Kapalı Havzası'nda obruk sayısındaki artış ve bu doğal oluşumların nedenleri üzerine yapılan çalışmalar sürüyor. Bölgedeki gelişmeler yakından takip ediliyor.