Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, kahverengi kokarca zararlısına karşı yürütülen entegre mücadele kapsamında 2026 yılında 1 milyon 650 bin samuray arısının doğaya salındığını açıkladı. Bu uygulama, zararlıyla mücadelede biyolojik yöntemlerin etkinliğini artırmayı hedefliyor.
Kahverengi kokarca ile entegre mücadele stratejisi
Bakan Yumaklı, kahverengi kokarcanın fındık başta olmak üzere 300'den fazla bitkisel üründe zarar oluşturduğunu belirterek, mekanik, biyoteknik, biyolojik ve kimyasal yöntemleri içeren 'Kahverengi Kokarca ile Mücadele Eylem Planı'nın yürütüldüğünü söyledi. 2025 yılında 40 ilde yaklaşık 1 milyon 156 bin samuray arısı salımı yapıldığını, 2026 yılında ise bu sayının 1 milyon 650 bine ulaştığını ifade etti.
Biyolojik mücadelede samuray arısının rolü
Samuray arısı, kahverengi kokarca popülasyonunu kontrol altına almak amacıyla doğaya salınan önemli bir parazitoit türü olarak öne çıkıyor. Yumaklı, biyolojik mücadelenin yanı sıra feromon tuzaklar, kimyasal ve mekanik yöntemlerle de zararlıyla mücadele edildiğini belirtti. Özellikle Karadeniz ve Marmara Bölgelerinde feromon tuzaklarla cezbet-öldür yöntemi uygulanıyor.
Kışlak mücadelesi ve uluslararası iş birliği
Zararlının kışlamak için ev, ahır, samanlık gibi korunaklı alanlara yöneldiği dönemde kışlak mücadelesi yapıldığını aktaran Bakan, 2026 yılında 859 bin 329 hanede bu uygulamanın gerçekleştirildiğini bildirdi. Ayrıca, Türkiye'nin biyolojik mücadele tecrübesini Gürcistan ve Azerbaycan ile paylaştığı, Azerbaycan'da 20 bin samuray arısının salımının teknik destekle yapıldığı belirtildi.
Üreticilere eğitim ve farkındalık çalışmaları
Bakanlık, kahverengi kokarca ile mücadelede üreticilere yönelik bilgilendirme ve eğitim faaliyetleri düzenliyor. Zararlının biyolojisi, kışlak alanlarının tespiti ve mekanik mücadele yöntemleri detaylı şekilde anlatılıyor. Toplumsal farkındalık artırmak amacıyla broşürler dağıtılarak biyolojik mücadele yöntemlerinin yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Gelecek dönem projeleri ve mücadele planları
Yumaklı, 2026 itibarıyla iki yeni projenin başlatıldığını açıkladı. Bunlardan biri, kahverengi kokarcanın fındıkta yol açtığı verim ve kalite kayıplarının ekonomik analizini yaparak kimyasal mücadelenin optimizasyonunu amaçlıyor. Diğeri ise farklı konukçulardaki zarar potansiyelini ve kritik mücadele dönemlerini belirleyerek tahmin-uyarı sistemlerine entegre mücadele programları geliştirmeyi hedefliyor.
Bakanlık, kahverengi kokarca kaynaklı tarımsal kayıpların azaltılması ve üreticilerin verim kaybının önlenmesi için entegre mücadele modelini güçlendirmeye devam edeceğini bildirdi. Mücadele faaliyetleri, samuray arılarının etkinliği ve rekolte kayıpları yıllık olarak takip edilerek iyileştirmeler yapılacak.