İkinci el araç piyasasında şasi numarasının değiştirilmesiyle gerçekleştirilen 'change' işlemi, araç sahiplerinin uzun yıllar sonra bile mağdur olmasına neden olabiliyor. Oto ekspertiz uzmanı Sami Tarcan, orijinalinden ayırt edilmesi oldukça güç olan bu araçların tespit edilip el konulabildiğine dikkat çekti.
Change Yöntemi ve Şasi Numarası Değişikliği
Change işlemi, bir aracın şasi numarasının başka bir araca aktarılması şeklinde uygulanıyor. Bu işlem sırasında şasi numarasının bulunduğu bölüm kesilerek farklı bir araca kaynaklanıyor. Tarcan, bu müdahalenin profesyonel şekilde yapıldığında ilk bakışta fark edilmesinin zor olduğunu belirtti. Muayene istasyonlarında genellikle şasi numarasının araç kayıtlarıyla uyumu kontrol edilse de, orijinalliği sorgulanmıyor.
Ekspertiz ve Muayene Süreçlerindeki Riskler
Tarcan, ekspertizlerin yüzde 95'inin change araçları tespit etmediğini ifade etti. Ekspertiz firmalarının özel paketler sunduğunu ve bu paketler alınmadığında change araçların tespit edilse bile sorumluluk kabul edilmediğini aktardı. Ayrıca, bazı araçların 10 yıl gibi uzun süre sonra ihbar veya inceleme sonucu yakalandığını söyledi.
Hurda ve Kaçak Araçların Şasi Numarası Transferi
Change yönteminde özellikle hurda, kazalı veya yurt dışından kaçak getirilen araçların kimlik bilgilerinin kullanıldığı bildirildi. Deprem bölgesinde kaskosu olmayan araçların şasi numaralarının icralık veya kaçak araçlara aktarıldığı öne sürüldü. Tarcan, bu işlemin orijinal şasi numarasından ayırt edilmesinin neredeyse imkansız olduğunu vurguladı.
Şasi Numarası Değişikliğinin Her Zaman Suç Olmadığına Dikkat
Şasi numarasının üzerinde işlem yapılmasının her zaman change anlamına gelmediğini belirten Tarcan, paslanma veya çürüme gibi nedenlerle şasi numarasının yenilenmesinin gerekebileceğini ifade etti. Bazı markalarda şasi numarasının koltuk altında bulunması nedeniyle bu tür müdahalelerin zorunlu olabileceği aktarıldı. Ancak ekspertiz yapanların bu ayrımı iyi yapması gerektiği belirtildi.
Uzmanlardan Uyarılar ve Tavsiyeler
Tarcan, ikinci el araç alacakların şasi numarasına dikkat etmesi gerektiğini, ekspertiz firmalarının da bu konuda hassas davranmasının önemini vurguladı. Mağduriyetlerin önüne geçmek için şasi numarası değişikliklerinin detaylı incelenmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca, change yöntemiyle ilgili şüpheli durumlar tespit edildiğinde polise bildirilmesinin zorunlu olduğunu belirtti.
İkinci el araç piyasasında change yöntemiyle yapılan usulsüzlükler, araç sahiplerinin uzun yıllar sonra bile karşılaşabileceği ciddi bir risk olarak öne çıkıyor. Gelişmeler takip ediliyor.