Bilim ve teknoloji

Fergani'den tarihi adım: Türkiye'nin ilk yörünge transfer aracı uzayda

FGN-TUG-S01, SpaceX'in Falcon 9 roketiyle fırlatılarak Türkiye'nin uzay lojistiğinde yeni bir dönemin kapısını araladı.

SpaceX'in Transporter-15 görevi, Türkiye için oldukça özel bir ana sahne oldu. Selçuk Bayraktar'ın liderliğindeki Fergani Uzay'ın geliştirdiği FGN-TUG-S01, hem şirketin hem de Türkiye'nin ilk yörünge transfer aracı olarak uzaya gönderildi. Aslında bu araç şimdilik bir test uydusu; ancak arkasındaki fikir, çok daha büyük bir ihtiyaca çözüm üretmeyi hedefliyor.

Uzayda artan uydu trafiği düşünüldüğünde, bu tür araçlar giderek daha kritik hale geliyor. Fergani de tam olarak bu alanda kendine yer açmak istiyor.

STANDART YÖRÜNGEDEN HEDEF YÖRÜNGEYE

FGN-TUG-S01'i kısaca bir 'uzay römorkörü' ya da daha günlük bir dille söylemek gerekirse bir 'uzay dolmuşu' olarak düşünmek mümkün. Çünkü roketler, tek bir uçuşta çok sayıda uyduyu genellikle standart bir yörüngeye bırakıyor. Fakat bu uyduların her biri çok farklı konumlara gitmek zorunda kalıyor ve işte tam burada Fergani'nin geliştirdiği araç devreye giriyor.

Araç, üzerindeki yerli hibrit itki sistemi sayesinde yörüngesini değiştirebiliyor. Bu da uyduları, olması gereken o spesifik yörüngeye tek başına ulaştırabilmesini sağlıyor. Üstelik bunu yaparken sürekli yer kontrolüne ihtiyaç duymuyor; sensörleri ve uçuş bilgisayarı, ona otonom bir rota belirleme kabiliyeti veriyor. Yani araç, adeta kendi kendine yolunu buluyor.

ARKA PLANDA YÜKSELEN BİR BAŞKA HEDEF

Fergani'nin bu hamlesi, şirketin başka bir projesiyle de destekleniyor. Tamamen yerli imkânlarla geliştirilen FGN-100-d2, 4 Kasım'da uzaya gönderilmişti. Daha önce fırlatılan d1 ile birlikte bu iki uydu, şirketin Uluğ Bey Küresel Konumlama Sistemi'nin temel taşları sayılıyor.

Projenin uzun vadede amacı oldukça iddialı: bölgesel ölçekte bağımsız bir konumlama altyapısı oluşturmak. Yani Türkiye'nin uzayda yalnızca uydu fırlatan bir ülke değil, kendi konumlama sistemini inşa eden bir aktör haline gelmesi hedefleniyor.