Yaz aylarında çocuklarda ishal vakalarında artış yaşanıyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, ishalin çoğunlukla kısa sürede iyileşen bir enfeksiyon olduğunu ancak sıvı ve mineral kaybının risk oluşturduğunu belirtti.
İshalin Tanımı ve Nedenleri
Doç. Dr. Varkal, ishalin dışkının sulu hale gelmesi ve 24 saat içinde üç veya daha fazla sulu dışkılamanın görülmesiyle tanımlandığını ifade etti. Çocuklarda akut ishallerin en sık viral etkenlerden kaynaklandığını, rotavirüs, norovirüs ve adenovirüs gibi virüslerin kusma, ateş ve karın ağrısıyla birlikte ishale yol açabileceğini söyledi.
Yaz Aylarında İshal Riskini Artıran Faktörler
Yaz döneminde sıcak havanın yiyeceklerin daha hızlı bozulmasına, açıkta satılan gıdaların tüketilmesine ve hijyen koşullarının zorlaşmasına neden olduğunu belirten Varkal, iyi yıkanmamış sebze-meyveler, güvenli olmayan içme suları ve havuz hijyeninin ishale zemin hazırladığını vurguladı. Seyahatlerde ise kirli su ve gıdaların mikroorganizma bulaşmasında önemli rol oynadığı bildirildi.
İshal Tedavisinde Doğru Yaklaşım
Her ishalin antibiyotik gerektirmediğine dikkat çeken Doç. Dr. Varkal, çocukluk çağı ishallerinin çoğunlukla sıvı desteği ve uygun beslenmeyle tedavi edildiğini açıkladı. İshal sırasında vücudun sadece su değil, sodyum, potasyum ve bikarbonat gibi mineralleri de kaybettiğini belirtti ve oral rehidrasyon sıvılarının bu mineralleri uygun oranlarda yerine koymak için kullanılması gerektiğini söyledi.
Sıvı Alımı ve Beslenme Önerileri
Varkal, kusması olan çocuklarda sıvının küçük yudumlarla ve sık aralıklarla verilmesinin daha uygun olduğunu ifade etti. Ayrıca, 2 yaş altındaki çocuklara her sulu dışkılama sonrası 50-100 ml, 2 yaş üstü çocuklara ise 100-200 ml oral rehidrasyon sıvısı verilmesinin genel bir uygulama olduğunu belirtti. Asitli, gazlı ve şekerli içeceklerin ishali artırabileceği, sporcu içeceklerinin ise çocuklarda ishal sıvısının yerine geçmediği bildirildi.
Beslenmede Güncel Yaklaşımlar
Eskiden ishal olan çocukların uzun süre aç bırakıldığına dikkat çeken Varkal, artık çocukların tolere ettikleri sürece beslenmeye devam etmeleri gerektiğini söyledi. Anne sütü alan bebeklerin emzirilmesinin sürdürülmesi, mama alan bebeklerde ise mamaların sulandırılmadan verilmesi önerildi. Daha büyük çocuklarda yoğurt, ayran, çorba, pirinç, patates, muz, elma püresi, makarna ve haşlanmış sebzeler gibi hafif, besleyici gıdaların tercih edilmesi gerektiği belirtildi.
Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, ishalin özellikle küçük yaş gruplarında dikkatle izlenmesi gerektiğini, sıvı kaybı belirtileri varsa mutlaka hekim değerlendirmesi gerektiğini vurguladı. Yaz ishallerinden korunmanın en temel yolunun ise hijyen kurallarına uymak olduğunu söyledi.