Çocukların sağlığını tehdit eden nişasta bazlı şeker (NBŞ) tüketimi konusunda uzmanlardan önemli uyarılar geldi. Özellikle yüksek fruktoz içeriği nedeniyle karaciğerde hızla yağa dönüşen NBŞ, çocuklarda çeşitli sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Nişasta Bazlı Şekerin Kullanım Alanları ve Türkiye'deki Durumu
Nişasta bazlı şeker, nişasta içeren bitkilerden elde edilen ve temel olarak glukoz ile fruktoz içeren bir şeker türü olarak tanımlanıyor. Dünyada sofra şekerinden sonra en çok kullanılan tatlandırıcı olan NBŞ, şekerleme, unlu mamuller, helva, reçel, marmelat, dondurma ve alkollü ile alkolsüz içeceklerin üretiminde yaygın şekilde tercih ediliyor. Üreticiler, NBŞ'yi ürünlere kolay karışması, tatlılık sağlaması ve raf ömrünü uzatması nedeniyle kullanıyor.
Türkiye'de ise NBŞ kullanımı kota ile sınırlandırılmış durumda. Ülke genelinde üretilen toplam şekerin en fazla yüzde 2,5'inin nişasta bazlı şeker olmasına izin veriliyor. Bu kısıtlamalar Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenli olarak denetleniyor.
Yüksek Fruktoz Oranı ve Sağlık Riskleri
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Elif Özmert, NBŞ'nin yüksek fruktoz oranına dikkat çekti. Şeker pancarından elde edilen sofra şekerinde glukoz ve fruktoz eşit oranda bulunurken, NBŞ'de bu oran yüzde 42 ile 90 arasında değişebiliyor. NBŞ, glukoz ve fruktozun monomer halinde bulunduğu glukoz-fruktoz şurubu olarak da biliniyor.
Özmert, NBŞ'nin şeker pancarından elde edilen şekere göre daha basit ve ucuz yöntemlerle üretildiğini belirtti. Ancak yüksek fruktoz içeriği nedeniyle hastalık oluşturma riskinin daha fazla olduğunu vurguladı. Fruktozun metabolizmasının diğer şekerlerden farklı olduğunu ifade eden Özmert, fruktozun karaciğerde hızla yağa dönüştüğünü ve tokluk hissi yaratmadığı için tüketiminin devam ettiğini açıkladı.
Çocuklarda Fazla Şeker Tüketiminin Sonuçları
Prof. Dr. Elif Özmert, hangi türden olursa olsun fazla şeker tüketiminin sınırlandırılması gerektiğini belirtti. Özellikle çocukluk çağında yüksek şeker alımının obezite, insülin direnci ve diğer metabolik sorunlarla ilişkili olduğunu söyledi. Bu nedenle çocukların beslenmesinde nişasta bazlı şeker içeren ürünlerin tüketimine dikkat edilmesi önem taşıyor.
Uzmanlar, ebeveynlerin çocukların sağlığını korumak amacıyla şeker tüketimini kontrol altında tutmalarını ve mümkün olduğunca doğal besinlere yönelmelerini tavsiye ediyor.