Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Genel Merkezi'nde düzenlediği basın toplantısında Orta Doğu'daki artan gerilimin yanı sıra iklim krizinin güncel boyutlarını değerlendirdi. Guterres, bölgesel çatışmaların küresel istikrarı tehdit ettiğini belirterek, dünya ve bölgenin artık daha fazla savaşı kaldıramayacağını ifade etti.
Orta Doğu'daki Gerilim ve Küresel Etkileri
Guterres, Körfez bölgesindeki askeri gerilimin altı ayı geride bıraktığını hatırlatarak, başlangıçta bölgesel olan çatışmanın küresel istikrarsızlığın temel unsurlarından biri haline geldiğini söyledi. Hürmüz Boğazı'ndaki kriz nedeniyle ticaretin büyük ölçüde durduğunu, enerji piyasalarının sarsıldığını ve gıda ile gübre fiyatlarının hızla yükseldiğini belirtti. Tedarik zincirlerindeki bozulmanın milyonlarca insanı yoksulluk riskiyle karşı karşıya bıraktığını vurguladı.
Dünya Gıda Programı'nın yaklaşık 45 milyon kişinin ciddi gıda güvensizliği riski altında olduğu uyarısını anımsatan Guterres, bölgedeki tek olumlu gelişmenin ABD Başkanı Donald Trump'ın Hamas'ın silahsızlanması ve İsrail'in Gazze'den çekilmesini içeren anlaşmayı duyurması olduğunu kaydetti.
Kıbrıs Görüşmeleri ve Diplomasi Çağrısı
BM Genel Sekreteri, Kıbrıs görüşmelerine ilişkin değerlendirmesinde, taraflarla yürütülen müzakereler sonucunda yeni bir '5+1' formatındaki toplantı için hazırlıkların başladığını açıkladı. Guterres, güven artırıcı önlemler ve içerik konusunda yeterli hazırlıkların yapılmasının ardından yeni toplantının düzenleneceğini ve her iki taraf ile garantör ülkelerle istişarelerin sürdüğünü belirtti.
Orta Doğu'daki çatışmaların sona erdirilmesi ve Hürmüz ile Babülmendep Boğazları'nda uluslararası seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanması gerektiğini vurgulayan Guterres, diplomasinin önceliklendirilmesi çağrısında bulundu.
İklim Krizi ve Aşırı Sıcaklıkların Tehlikesi
Basın toplantısının ikinci bölümünde iklim değişikliğine dikkat çeken Guterres, El Nino hava olayının etkilerinin beklenenden daha şiddetli hissedildiğini söyledi. Son dönemde yaşanan sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve rekor deniz suyu sıcaklıklarının sadece başlangıç olduğunu belirtti. Dünya Meteoroloji Örgütü'nün tahminlerine göre Ağustos-Ekim döneminde sıcaklıkların normalin üzerinde seyredeceğini aktardı.
Guterres, aşırı sıcaklıkların sadece çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve insani bir kriz olduğunu ifade ederek, milyonlarca insanın sağlık, gıda ve geçim kaynaklarının tehdit altında olduğunu dile getirdi.
Aşırı Sıcaklıklarla Mücadele İçin Öneriler
BM Genel Sekreteri, aşırı sıcaklarla mücadelede dört temel öncelik belirlediklerini açıkladı. Bunlar; erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, çalışanların sıcak hava koşullarında korunması, şehirlerin ve binaların aşırı sıcaklara dayanıklı hale getirilmesi ile fosil yakıt kullanımının azaltılmasıdır. Guterres, yeni fosil yakıt projelerinin onaylanmasının gelecekteki sıcak hava dalgalarını daha tehlikeli hale getireceğini eleştirdi.
İklim Krizinin Ciddiye Alınmamasının Nedenleri
Guterres, iklim krizinin yeterince önemsenmemesinin iki temel sebebi olduğunu belirtti. Bunlardan biri, Ukrayna ve Orta Doğu gibi güvenlik krizlerinin gündemi sürekli meşgul etmesi, diğeri ise fosil yakıt endüstrisi ve bazı ülkelerin iklim krizinin boyutlarını küçümseyen kampanyalar yürütmesidir. BM'nin bundan sonraki süreçte daha açık bir dil kullanacağını ve hükümetlere iklim krizinin insanlık için varoluşsal bir tehdit olduğunun anlatılması gerektiğini vurguladı.
Gelişmeler takip ediliyor.