Türkiye'de barajların deprem, taşkın ve heyelan gibi olağanüstü durumlara karşı güvenliğini sağlamak amacıyla yapay zeka tabanlı yeni bir sistem geliştiriliyor. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) ile Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü iş birliğiyle yürütülen projenin pilot uygulaması Trabzon'daki Atasu Barajı'nda gerçekleştirilecek.
Yapay Zeka Destekli İzleme Sistemi
Proje kapsamında Atasu Barajı'na kurulacak sensör ağları, kamera tabanlı görüntü işleme sistemleri ve fiber optik algılama teknolojileriyle donatılmış gelişmiş veri toplama altyapısından elde edilen bilgiler, yapay zeka algoritmalarıyla analiz edilecek. Bu sayede barajın yapısal davranışı gerçek zamanlı olarak takip edilerek olası riskler erken aşamada tespit edilebilecek.
Ar-Ge Çalışmaları ve Uzman Kadro
KTÜ Deprem ve Yapı Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezi (DE-YAS) tarafından yürütülen Ar-Ge çalışmaları, Prof. Dr. Ahmet Can Altunışık, Prof. Dr. Kemal Hacıefendioğlu, Doç. Dr. Hasan Basri Başağa ve Doç. Dr. Fatih Yesevi Okur'un katkılarıyla gerçekleştiriliyor. Sistem, milyonlarca ölçüm verisini tek bir dijital platformda toplayarak yapısal değişiklikleri sürekli izleme imkanı sunacak.
Erken Uyarı ve Risk Yönetimi
Yapay zeka destekli sistem, riskli durumlarda otomatik alarm mekanizmalarını devreye sokacak ve karar vericilere hızlı, güvenilir bilgi aktaracak. Böylece sadece mevcut durum izlenmekle kalmayacak, aynı zamanda olası riskler önceden öngörülerek önleyici bakım ve müdahaleler planlanabilecek.
Türkiye Geneline Yayılması Hedefleniyor
Atasu Barajı'nda pilot uygulamanın tamamlanmasının ardından, geliştirilen sistemin Türkiye genelindeki diğer barajlar, köprüler, tüneller, havaalanları ve kritik altyapı tesislerinde de örnek model olarak uygulanması planlanıyor. Bu sayede ülke genelinde altyapı güvenliği önemli ölçüde artırılacak.
Projenin Önemi ve Süreci
KTÜ DE-YAS Müdürü ve Rektör Danışmanı Prof. Dr. Ahmet Can Altunışık, imzalanan protokol kapsamında üç yıl sürecek kapsamlı bir Ar-Ge projesi yürüteceklerini belirtti. Projenin amacı, Türkiye'deki barajların deprem güvenliğini artırmak ve yapı sağlığını sürekli izlemek olarak ifade edildi.
Gelişmeler yakından takip ediliyor.